РАСТИМ МАЛЕНЬКОГО ПАТРИОТА

Патриотическое воспитание

«Патриотическое воспитание и современные подходы к нему»

    Патриотическое воспитание детей – это сложный педагогический процесс, в основе которого лежит развитие нравственных чувств.

   Дошкольное детство – благоприятный период для приобщения ребёнка к национальной культуре. Поэтому очень важно начинать воспитывать настоящего патриота своей Родины именно в этом возрасте, когда ребенок начинает интенсивно развиваться в социальном плане. Этот период по своим психологическим особенностям наиболее благоприятен для формирования патриотизма, так как для детей дошкольного возраста характерны:

  • высокая восприимчивость,

  • легкая обучаемость,

  • безграничное доверие взрослым,

  • стремление подражать им,

  • эмоциональная отзывчивость и интерес ко всему окружающему.  

       Целью патриотического воспитания является сформированность основ патриотизма как нравственного качества личности. Но это качество не возникает у людей само по себе. Придерживаясь принципа – от малого к великому, своевременное формирование у детей чувства патриотизма необходимо начинать с младшего дошкольного возраста с воспитания любви и привязанности к малой Родине: к самым близким людям – отцу, матери, дедушке, бабушке, к тому месту, где ребёнок родился, где находится его дом, улица, детский сад. Родина начинается с любви к той земле, на которой родился и живешь. Но просто любить родную землю недостаточно, необходимо знать историю, культуру, достопримечательности, заповедные уголки, то чем славится родной город – край знаменитых земляков. У ребенка должно появиться чувство национальной гордости за свою малую родину. Поэтому главной целью педагогов является воспитание гражданина, любящего и знающего свой город, край и все, что с ними связанно.

Для достижения этой цели перед педагогами дошкольных учреждений ставится ряд задач:

- воспитание у ребенка любви и привязанности к своей семье, родному дому, земле, где он родился;

- формирование у дошкольников нравственных качеств личности через знакомство с историей и современностью родного города;

- формирование гражданской позиции и патриотических чувств к прошлому, настоящему и будущему родного края, гордости за свою малую родину;

- воспитание любви и уважения к своему народу, его обычаям, традициям;

- формирование основ экологической культуры, гуманного отношения ко всему живому через знакомство с природой родного края.

Успешность развития детей при знакомстве с родным городом станет возможной только при условии их активного взаимодействия с окружающим миром эмоционально-практическим путем, т.е. через игру, труд, обучение, разные виды деятельности, свойственные дошкольному возрасту.

    С этой целью с детьми организуются:

  • занятия,

  • игры,

  • беседы,

  • разные формы познавательной практической деятельности,

  • художественная деятельность,

  • праздники и развлечения;

  • труд;

  • образовательные услуги.

Воспитывая у детей любовь к малой родине, необходимо подвести их к пониманию, что их город – частица страны, поскольку во всех местах, больших и маленьких, есть много общего:

- повсюду люди трудятся для всех (учителя учат детей; врачи лечат больных; рабочие делают машины и т.д.);

- везде соблюдаются традиции: Родина помнит героев, защитивших ее от врагов;

- повсюду живут люди разных национальностей, совместно трудятся и помогают друг другу;

- люди берегут и охраняют природу;

- есть общие профессиональные и общественные праздники и т.д.

    Начиная работу по воспитанию любви к родному краю, педагог обязан сам его хорошо знать. Он должен продумать, что целесообразнее показать и рассказать детям.

   Содержание нравственно-патриотического воспитания детей дошкольного возраста отражено в учебной программе дошкольного образования.

   Еще одним немаловажным условием для формирования любви к малой Родине является создание в группах соответствующей развивающей предметно-пространственной среды. Необходимо организовать центр краеведения, где должен быть представлен материал для ознакомления детей с природой родного края, города, экологией, его достопримечательностями, хозяйством, особенностями населения, историей и культурой. Также вносить элементы этнографии в различные игровые центры.

    Одной из наиболее целесообразных форм работы по воспитанию любви к малой Родине и для решения задач патриотического воспитания является проектная деятельность.

   Во - первых, она позволит ребёнку почувствовать себя исследователем, самостоятельным человеком.

    Во - вторых, проектная деятельность позволяет объединить детей, педагогов, воспитателей в практической деятельности, наиболее эффективно позволяет создать естественную ситуацию общения и практического взаимодействия детей и взрослых.

  Использование метода проектов позволяет задействовать различные виды детской деятельности, способствует развитию собственной познавательной активности, творческих способностей, мышления, воображения, фантазии, коммуникативных навыков, стимулирует развитие самостоятельности и ответственности.

Именно проектная деятельность поможет связать процесс обучения и воспитания с реальными событиями жизни ребёнка, а также заинтересовать его и увлечь в эту деятельность.

 Цель данной проектной деятельности: создание системы работы воспитателя в группе, с привлечением родителей, способствующей формированию положительного отношения к малой родине, воспитанию у дошкольников интереса и любви к семье, к природе, родному городу, с помощью организации краеведческой работы в группе.

   Важным условием эффективного осуществления работы по ознакомлению с родным краем является и тесная взаимосвязь с семьями воспитанников. Родители могут стать непременными участниками не только в рамках семьи, они могут оказать действенную помощь в сборе материалов по родному краю, проведению экскурсий в музеи, к памятникам истории и культуры, на предприятия города, организации выставок и т.д.

   Целенаправленная работа по формированию любви к родному городу, краю, их культуре и быту способствуют развитию личности в духе патриотизма. Поэтому наша задача – научить детей любить свой город, свой родной край, а, следовательно, больше узнавать о нём, уметь ценить его историю.

  Научим ребёнка любить малую Родину – значит, сумеем воспитать гражданина, которому можно доверить страну.

ребёнка.

свернуть

План мероприятий «Организационно-методическая деятельность по гражданско-патриотическому воспитанию участников образовательного процесса» ГУДО «Детский сад № 81 г. Бреста»

1.Постановлением Совета Министров №773 от 29 декабря 2021 года утверждена программа патриотического воспитания населения Беларуси на 2022-2025 годы.

Цель программы - совершенствование государственной политики патриотического воспитания населения через формирование национальной идентичности на основе единых ценностей (стремление к мирной и независимой созидательной жизни, справедливость, единство, развитие), гордости за собственную страну, ее историю и культуру, достижения в экономике, науке и спорте, готовности к защите независимости Беларуси.

 В учреждении дошкольного образования разработан план мероприятий «Организационно-методическая деятельность по гражданско-патриотическому воспитанию участников образовательного процесса»

План мероприятий предусматривает реализацию задач по формированию основ национального самосознания, а также духовно-нравственному, историко-культурному, гражданско-патриотическому воспитанию.

 

№ п/п

Название мероприятия

Срок исполнения

Ответственные

1

Прослушивание Государственного гимна Республики Беларусь:

- перед началом учебного года

 

- еженедельно перед началом занятий в средних и старших группах

 

 

Сентябрь

 

Январь-декабрь

 

 

Воспитатели дошкольного образования средних и старших групп

2

Тематическая выставка «Вас вiтае мiнi-музей «Беларуская хатка» (организация экскурсий с воспитанниками средних и старших групп в этнографическом мини-музее  «Беларуская хатка»)

Январь-декабрь

Воспитатели дошкольного образования средних и старших групп

3

Проведение тематических занятий с воспитанниками средних и старших групп в мини-музее «Беларуская хатка» «Падарожжа ў ганчарню»

Январь-декабрь

 

Воспитатели дошкольного образования средних и старших групп

4

Выставка детских рисунков с воспитанниками средних и старших групп «Природа Брестчины моей»

Январь

Воспитатели дошкольного образования средних и старших групп

5

Проведение фольклорного праздника «Калядкi» с воспитанниками средних и старших групп

Январь

Музыкальные руководители

 

Воспитатели дошкольного образования средних и старших групп

6

Выставка фотоколлажей «Мой любимый детский сад» с воспитанниками всех групп

Февраль

Воспитатели дошкольного образования  всех групп

7

Проведение фольклорного праздника «Масленица» с воспитанниками средних групп

Февраль

Музыкальные руководители

 

Воспитатели дошкольного образования средних групп

8

Проведение музыкального развлечения с воспитанниками средних и старших групп в канун государственного праздника:

- День защитников Отечества

 

 

Февраль

 

Музыкальный руководитель

 

9

Реализация проекта «Внедрение технологии визуализации в образовательный процесс учреждений дошкольного образования»,  создание интерактивного плаката по теме: «Природа города Бреста» с интерактивными играми краеведческого содержания

Февраль

Заведующий

Воспитатели дошкольного образования старших групп

 

10

Физкультурный праздник «Наши защитники» с воспитанниками средних и старших групп

Февраль 

Руководитель физического воспитания

 

11

Проведение тематических занятий с воспитанниками старших групп к государственному празднику:

- День Конституции

 

Март

 

Воспитатели дошкольного образования

старших групп

12

Проведение фольклорного праздника «Гуканне Вясны» с воспитанниками старших групп

Март

Музыкальные руководители

 

Воспитатели дошкольного образования старших групп

13

Участие в районном этапе городского конкурса художественного чтения «Пад белымі крыламі»

Март

Воспитатель дошкольного образования

Воспитанница старшей группы интегрированного обучения и воспитания 

 

14

Консультация для родителей «Праздники и традиции в семье. Их влияние на развитие личности ребёнка»

Март

Заместитель заведующего по основной деятельности

15

Семинар-экскурсия для педагогов «Путешествие по Бресту»

Апрель

Заместитель заведующего по основной деятельности

16

Проведение тематических занятий с воспитанниками к государственному празднику:

- День единения народов Беларуси и России

 

Апрель

 

Воспитатели дошкольного образования

старших групп

17

Консультация для педагогов «Роль музыкального фольклора в жизни детей раннего возраста»

Апрель

Музыкальный руководитель 

18

Размещение на сайте маршрута выходного дня для родителей и воспитанников «Памятные места города Бреста»

Апрель

Заведующий

19

Выставка рисунков  воспитанников средних и старших групп «Цветущие сады Бреста»

Апрель

Воспитатели дошкольного образования средних и старших групп

20

Проведение тематических занятий с воспитанниками старших групп к государственным праздникам:

- День Победы

- День Государственного герба Республики Беларусь и Государственного флага республики Беларусь

 

 

Май

 

 

Воспитатели дошкольного образования

старших групп

21

Консультация для родителей «Роль родителей в повышении интереса детей к государственным и народным праздникам»

 

Май

Заместитель заведующего по основной деятельности

22

Проведение музыкального развлечения с воспитанниками старших групп в канун государственного праздника:

- День Победы

 

 

Май

 

Музыкальный руководитель

 

23

Консультация для педагогов «Народное творчество и его возможности в патриотическом воспитании детей дошкольного возраста»

Май

Заместитель заведующего по основной деятельности

24

Экскурсия с воспитанниками старших групп в Музей боевой славы ГУО «Средняя школа № 30 им. Д.Б.Гвишиани»

Июнь

Заместитель заведующего по основной деятельности 

Воспитатели старших групп

25

Консультация для родителей «Далучэнне да беларускай мовы дзяцей дашкольнага ўзросту ва  ўмовах бiлiнгвiзма»

Июнь 

Заместитель заведующего по основной деятельности

26

Викторина для педагогов: «Берасцейскія святы і традыцыi»

Июнь 

Заместитель заведующего по основной деятельности

27

Тематическая неделя с воспитанниками старших групп во время летних каникул «Мой чароўны беларускі край» с использованием материалов научно-популярного пособия «Дзiцячы атлас» и электронного приложения

Июнь

Заместитель заведующего по основной деятельности

воспитатели дошкольного образования

старших групп

28

Проведение тематических занятий с воспитанниками старших групп  к государственному празднику:

- День Независимости Республики Беларусь

 

Июль

 

Воспитатели дошкольного образования

старших групп

29

Консультация для педагогов «Активные формы и методы по использованию белорусского языка в ежедневном общении детей и взрослых в условиях билингвизма»

Июль

Заместитель заведующего по основной деятельности

30

Виртуальная экскурсия для родителей «Брест – здесь начинается Родина»

Август

Заместитель заведующего по основной деятельности

31

Физкультурный досуг с воспитанниками средних и старших групп  «Спортивными тропинками Бреста»

Август

Руководитель физического воспитания

 

32

Семейная фотовыставка с воспитанниками средних и старших групп «Наша экскурсия по родному краю»

Сентябрь 

Воспитатели дошкольного образования

средних и старших групп

33

Проведение тематических занятий с воспитанниками старших групп к государственному празднику:

- День народного единства

 

Сентябрь

 

Воспитатели дошкольного образования

старших групп

34

Выставка рисунков  воспитанников средних и старших групп «Родному краю посвящается»

Октябрь

Воспитатели дошкольного образования средних и старших групп

35

Консультация для педагогов «Воспитание интереса к белорусской национальной культуре у воспитанников  посредством белорусских подвижных игр» 

Октябрь

Руководитель физического воспитания

 

36

Викторина для родителей «Символы и образы в белорусском народном орнаменте»

Ноябрь

Заместитель заведующего по основной деятельности

37

Консультация для родителей «Приобщение детей дошкольного возраста к белорусским национальным праздникам и традициям»

Ноябрь

Заместитель заведующего по основной деятельности

38

Викторина для педагогов «Мой Брест»

 

Декабрь

Заместитель заведующего по основной деятельности

39

Консультация для педагогов «Активные формы и методы по использованию белорусского языка в ежедневном общении детей и взрослых»

Декабрь

Заместитель заведующего по основной деятельности

свернуть

Шануйце родную мову!

Родная мова

У марах, у песнях, у снах.

Мае ў ей кожнае слова

Свой колер, і смак, і пах.

 А. Грачанікаў «Што такое родная мова?»

 

Навошта дзецям трэба ведаць беларускую мову? З самага нараджэння дзіця чуе голас маці, якая аберагае яго ад усяго дрэннага ў свеце. Наша родная старонка, як наша маці – хоча каб мы заставаліся вольнымі ўладальнікамі свайго жыцця. Гэта магчыма, калі мы будзем шанаваць нашыя карані, тое, што трымае нас, робіць нас НАЦЫЯЙ. Мова, традыцыі, нацыянальныя каштоўнасці – наш скарб, якім мы павінны ганарыцца і ніколі не адракацца. Кожны чалавек павінен ведаць родную мову, спяваць народныя песні, ведаць, як з веку ў век святкавалі святы ў нашым краі, любіць родныя мясціны, сваю Радзіму – Беларусь.

Далучэнне да роднай мовы садзейнічае не толькі ўзбагачэнню мовы дзяцей, але і развівае іх пазнавальныя і інтэлектуальныя магчымасці, пашырае веды пра беларускую культуру.

Самае дарагое ў жыцці – тое, што закладзена ў сэрца з ранніх год. Менавіта родная мова – сувязное звяно ў далучэнні дзяцей да агульначалавечых каштоўнасцей, вытокаў народнай мудрасці. Сёння сам час патрабуе звярнуцца да сваіх вытокаў, далучаць дзяцей да беларускай нацыянальнай культуры, паглыбляць знаёмства з родным краем, беларускімі традыцыямі, фальклорам, прывіваць пачуццё грамадскасці, любоў да Радзімы.

Вельмі важна навучыць дзяцей з павагай ставіцца да беларускай мовы, не сароміцца на ёй размаўляць. Вялікае значэнне мае асабісты праклад дарослых, бацькоў, людзей, якія жывуць побач з імі. Патрэбна часцей чытаць беларускія народныя казкі, знаёміць дзяцей з творамі беларускіх пісьменнікаў, развучваць вершы, загадваць загадкі, спяваць беларускія песні, прымаць удзел у беларускіх народных святах.

Дапамажыце нашым дзецям авалодаць беларускай мовай, і вы дапаможаце абудзіць у іх веру ў тое, што яны вырастуць потрэбнымі на зямлі людзьмі!

Шануйце мову! Адной з істотных адзнак кожнага народа з’яўляецца яго мова. Па мове людзі пазнаюць, якой нацыянальнасці чалавек. Беларускі паэт Францішак Багушэвіч пісаў, што мова - гэта “адзежа душы” чалавека. Яна ўніверсальная форма выяўлення, існавання і захавання духоўнай культуры чалавека, нацыі.

На беларускай мове складзена шмат песень, казак, апавяданняў, прыказак, прымавак, загадак. Напісаны мастацкія творы, якія перакладзены на мовы розных народаў свету. Доўгі, слаўны, але нялёгкі шлях развіцця прайшла наша мова, перш чым стаць нацыянальнай мовай беларускага народа, дзяржаўнай у рэспубліцы. Беларуская мова ўвабрала ў сябе здабыткі папярэдняй гістарычнай супольнасці беларусаў – беларускай народнасці.

Ператварэнне мовы беларускай народнасці ў нацыянальную мову пачалося ў сувязі з фарміраваннем беларускай нацыі ў канцы 19 – пачатку 20 стагоддзяў. Вялікую ролю ў развіцці беларускай нацыянальнай мовы адыгралі творы Янкі Купалы, Якуба Коласа, Максіма Багдановіча, Цёткі і іншых, якія шмат сваіх твораў прысвяцілі дзецям. Творы гэтых паэтаў вывучаюцца дзецьмі на занятках і ў дашкольных установах. Вывучаючы іх, дзеці бліжэй знаёмяцца з беларускай мовай. Але заняткаў, якія праводзяцца ў дзіцячым садку па вывучэнню беларускай мовы недастаткова для таго, каб дзеці валодалі роднай мовай дасканальна.

У рашэнні данай праблемы павінны прыняць удзел і бацькі. Менавіта бацькам трэба часцей ужываць беларускую мову ў паўсядзённым жыцці. Самім размаўляць на беларускай мове і вучыць гэтаму сваіх дзяцей. Для авалодання дзецьмі беларускай мовай прапануецца ужываць беларускія народныя прыказкі і прымаўкі, забаўлянкі, казкі, вершы, апавяданні,загадкі.

Беларуская мова адкрывае для кожнага грамадзяніна Беларусі шырокі шлях да ведаў, спрыяе фарміраванню асобы. Любоў да сваёй Радзімы, свайго народа пачынаецца з любові да роднай мовы. Мова яднае нас у народ, які носіць прагожае імя – беларусы.

Будзем жа вывучаць беларускую мову, шанаваць гэты бясцэнны скарб, які перадалі нам нашы таленавітыя продкі, мудрыя і мужныя дзяды і прадзеды. Будзем жа размаўляць на роднай беларускай мове, не саромячыся, каб захаваць і перадаць яе нашым нашчадкам. Будзем жа шанаваць нашу мову, каб яна жыла заўжды!

Шануйце  родную мову!  Яшчэ ў далёкай старажытнасці людзі здабывалі агонь, прыручалі жывёл, навучыліся апрацоўваць зямлю, вырошчваць ураджай, будаваць масты, вадзіць па вадзе караблі… Буйнейшымі заваёвамі чалавечага розуму ў пазнейшыя часы сталі паравая машына, электрычнасць, радыё, самалёты. А яшчэ пазней вялікім цудам з’явіліся штучныя спадарожнікі Зямлі, касмічныя караблі і выхад чалавека ў космас… 

Але ўсё гэта стала магчымым, бадай, таму, што ў людзей даўным-даўно з’явілася мова. Менавіта яна вывела чалавека ў свет розуму. 

Мова... Наша родная мова... Колькі мілагучнасці, таемнасці ў гэтым слове. Залатыя лісцікі на дрэвах, кожная птушка, кожная кветка і, канешне, чалавек — усе маюць сваю мову. «Самы найвялікшы і бясспрэчны закон жыцця — гэта людская мова, праз якую чалавек стаў вышэй за ўсіх істот пад сонцам», — пісаў знакаміты Янка Купала. Сапраўды, чалавечую мову нельга параўнаць з мовай птушак, жывёл, раслін. Яна з'яўляецца больш прыгожай, мілагучнай, дзякуючы ей людзі размаўляюць, вучацца, дасягаюць сваей мэты.

Роднае слова з’яўляецца адным з самых вялікіх здабыткаў кожнага народа. Яго з пашанай называюць люстэркам культуры і формай яе існавання. Родная мова з’яўляецца формай існавання і захавання народных традыцый, звычаяў, духоўных скарбаў, спосабам і сродкам развіцця нацыянальнай культуры.   Мова — гэта душа народа. Нагадаем словы народнага песняра Янкі Купалы: “Гэта душа душы беларуса — мова зраслася з ім, як зрастаецца са сваім коранем дрэва. Падкапайце яго, абсячыце дазвання яго корань — дрэва засохне, перастане жыць”.       

 На вялікі жаль, мы рэдка задумваемся пра свае карані. А, магчыма, каб задумваліся, былі б болей памятлівымі, болей абачнымі і адказнымі, з большай цеплынёй ставіліся да людзей, што пакінулі нам вялікую спадчыну — нашу мову. 

 Мова — гэта тое, без чаго не можа жыць ніводны чалавек.   Мы павінны абараняць нашу мову, не саромецца яе, паважаць яе самі, а таксама прывіць любоў і павагу да яе нашым дзецям.  “Трапяткая і сіняя, як васілёк, і гарачая, як прамень” — так назваў родную мову наш таленавіты пісьменнік і паэт, непераўзыдзены рамантык Уладзімір Караткевіч. І хочацца верыць, што наша родная мова заўседы застанецца любiмай, паважанай i ўвогуле, самай лепшай!

свернуть

Вядомыя беларусы

Многія вядомыя людзі - ад святых сярэднявечча да лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі і алімпійскіх чэмпіёнаў сучаснасці - ураджэнцы Беларусі.

Вядомыя гістарычныя асобы Беларусі

Барбара Радзівіл

Изображение

 Вялікая княгіня, каралева Польшчы.

Барбара Радзівіл, дачка Юрыя Радзівіла, вялікага гетмана літоўскага, каралева польская і вялікая княгіня ВКЛ, другая жонка Жыгімонта (Жыгімонта) II Аўгуста. 

Нарадзілася ў 1520 г, памерла ў 1551 г. праз паўгода пасля сваёй каранацыі. Пахавана ў Віленскім кафедральным касцёле. 

Барбара Радзівіл стала гераіняй многіх легенд, у якіх выступае ў вобразе Чорнай дамы, а гісторыі рамантычнага кахання Барбары і Жыгімонта прысвечаны шматлікія мастацкія творы.

      Леў Сапега

Дзяржаўны і ваенны дзеяч, гетман Вялікага княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай, дыпламат, мысліцель. Адзін з галоўных стваральнікаў Статута ВКЛ (1588) - выдатнага помніка прававой і палітычнай думкі, па сутнасці першай канстытуцыі ў Еўропе. 

    Тадэвуш Касцюшка

Тадэвуш Касцюшка, які нарадзіўся ў Беларусі ў 1746 годзе, з'яўляецца нацыянальным героем Беларусі, Амерыкі і Польшчы. Быў кіраўніком нацыянальна-вызвольнага паўстання 1794 года ў Рэчы Паспалітай, прымаў удзел у вайне за незалежнасць ЗША. 

Вядомыя навукоўцы з Беларусі

   Ігнат Дамейка

Изображение      

 

Нарадзіўся ў Беларусі ў 1802 годзе. Быў знакамітым геолагам, большую частку жыцця правёў у Чылі, дзе стаў нацыянальным героем. 2002 ЮНЕСКА абвясціла годам Ігната Дамейкі. Памяць пра яго шанавалі ў многіх краінах свету, асабліва ў тых, з якімі былі звязаны яго жыццё і дзейнасць. У Беларусі праводзіліся навуковыя канферэнцыі, прызначаны стыпендыі імя Ігната Дамейкі, у месцах, дзе ён жыў, усталяваныя мемарыяльныя дошкі. Да юбілею ў мінскім выдавецтве «Беларускі кнігазбор» быў прымеркаваны выпуск яго кнігі «Мае падарожжы».

 

Іван (Ян) Чэрскі

Изображение   

Вучоны-географ, геолаг, знакаміты даследчык Сібіры, імем якога названы цэлы шэраг геаграфічных аб'ектаў. Нарадзіўся ў маёнтку Сволна Віцебскай губерні у 1845 годзе. 

 

   Мікалай Судзілоўскі (Нікалас Русель) 

Этнограф, географ, хімік, біёлаг, урач-генетык, рэвалюцыянер-народнік, першы прэзідэнт сената Гавайскіх выспаў. Нарадзіўся ў 1850 г. у Магілёве ў збяднелай шляхецкай сям'і. C 1892 жыў на Гаваях, дзе адстойваў правы карэнных жыхароў. 

 

Аляксандр Чыжэўскі

Изображение  

Нарадзіўся ў Гродзенскай вобласці ў 1897 годзе. Прызнаны вучоны, які вывучаў біялагічнае ўздзеянне сонца і сусвету, у тым ліку суадносіны сонечнай актыўнасці з перыядамі войнаў у гісторыі чалавецтва.

 

 Соф'я Кавалеўская

Першая ў свеце жанчына-прафесар матэматыкі, з шляхецкага беларускага роду. Дзяцінства правяла ў маёнтку Палібіно Віцебскай губерні, а ў 18 гадоў ўступіла ў фіктыўны шлюб, каб з'ехаць за мяжу і займацца навукай. Працы Кавалеўскай прысвечаны матэматычнаму аналізу, механіцы, астраноміі. 

 

    Павел Сухі

Авіяканструктар, вынаходнік, адзін са стваральнікаў рэактыўнай і звышгукавой авіяцыі, аўтар паўсотні арыгінальных канструкцый самалётаў, больш за трыццаць з якіх былі пабудаваны і выпрабаваны. Нарадзіўся ў 1895 г. у горадзе Глыбокае Віцебскай вобласці. 

 

    Міхаіл Высоцкі

Выбітны навуковец і канструктар, пад кіраўніцтвам якога ствараліся лепшыя аўтамабілі МАЗ, на працягу дзесяцігоддзяў генеральны канструктар па аўтамабільнай тэхніцы Беларусі. Аўтар 134 вынаходак і 17 патэнтаў. Герой Беларусі (2006).Нарадзіўся ў в. Семежава Мінскай вобласц 

Вядомыя касманаўты з Беларусі

Пётр Клімук

Пётр Клімук, першы беларускі касманаўт, вучоны ў галіне тэхнічных навук, двойчы Герой Савецкага Саюза.Нарадзіўся ў в. Камароўка Брэсцкага р-на ў 1942 годзе. Ажыццявіў тры палёты ў складзе экіпажаў касмічных караблёў і арбітальных комплексаў, правёў у космасе 78,76 сутак. 

 

 Уладзімір Кавалёнак

Уладзімір Кавалёнак, беларускі касманаўт, вучоны ў галіне ваенных навук, двойчы Герой Савецкага Саюза. Нарадзіўся ў в. Белае Мінскай вобласці ў 1942 годзе. Ажыццявіў тры палёты ў космас у якасці камандзіра экіпажа, правёў у космасе 216,38 сутак, у тым лікуу адкрытым космасе 2,3 гадзіны.  

 

  Алег Навіцкі 

Першы беларускі касманаўт, які ўзначаліў у 2013 годзе экіпаж 34-ймеждународной экспедыцыі на МКС.
Алег Навіцкі нарадзіўся ў 1971 годзе ў г. Чэрвень Мінскай вобласці. Да паступлення ў атрад касманаўтаў служыў ваенным лётчыкам, ветэран баявых дзеянняў, узнагароджаны медалямі Міністэрства абароны РФ. 

 

Вядомыя ў мастацтве беларусы

     Напалеон Орда

Мастак, кампазітар, ураджэнец в. Варацэвічы Пінскага павета.Стварыў больш за тысячу эскізаў збудаванняў Беларусі, Літвы, Польшчы, Францыі, якія з'яўляюцца найкаштоўнейшай крыніцай для гісторыкаў архітэктуры і рэстаўратараў Еўропы. У 2007 годзе 200-годдзе з дня нараджэння Н. Орды было ўключана ў каляндар памятных дат ЮНЕСКА. 

Іван Хруцкі

Нарадзіўся ў мястэчку Ула Лепельскага павета Віцебскай губерні. Выбітны мастак, які распрацаваў уласны тып нацюрморта ў спалучэнні з партрэтам. 200-годдзе з дня нараджэння Івана Хруцкага ў 2010 годзе было ў календары памятных дат ЮНЕСКА. 

Луіс Барт Маер

Нарадзіўся ў Мінску ў 1885 годзе. Кінематаграфіст Луіс Барт Маер найбольш вядомы як адзін з заснавальнікаў галівудскай кінастудыі "Метро-Голдвін-Маер", а таксама амерыканскай Акадэміі кінематаграфічных мастацтваў і навук. Менавіта Майер прапанаваў штогод ўручаць якая стала знакамітай прэмію "Оскар". 

Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч

Пісьменнік, заснавальнік новай беларускай літаратуры і прафесійнай драматургіі, стваральнік першага беларускага тэатральнага калектыву, акцёр. У 2008 годзе 200-годдзе з дня нараджэння В. Дуніна-Марцінкевіча было ўключана ў каляндар памятных дат ЮНЕСКА.

 Міхаіл Савіцкі

Народны мастак Беларусі, аўтар каля 200 палотнаў, стваральнік унікальнай серыі карцін "Лічбы на сэрцы", прысвечанай вязням канцлагераў. Многія працы Міхаіла Савіцкага атрымалі сусветную вядомасць. Нарадзіўся ў в. Звянячы Віцебскай вобласці (1922). Герой Беларусі (2006). 

Васіль Быкаў

Быкаў Васіль Уладзіміравіч, беларускі празаік, драматург, публіцыст.Нарадзіўся ў 1924 годзе ў в. Бычкі Віцебскай вобласці. Народны пісьменнік Беларусі (1980). У 1990 - 1993 гг. прэзідэнт аб'яднання беларусаў свету "Бацькаўшчына". Гаўрыла Вашчанка Народны мастак Беларусі, жывапісец і педагог. "Чалавек года-92" і "Чалавек ХХ стагоддзя" (1993) па прызнанні Міжнароднага біяграфічнага цэнтра Кембрыджа. "Чалавек года-94" па версіі Амерыканскага біяграфічнага інстытута. Нарадзіўся ў в. Чыкаловічы Гомельскай вобласці (1928). Вядомыя палітыкі з Беларусі

Іосіф Гошкевіч

Дыпламат, навуковец-усходазнавец, падарожнік, першы консул Расійскай Імперыі ў Японіі і аўтар першага ў свеце японска-рускага слоўніка. Імем Гошкевича названы апісаныя ім віды насякомых і заліў у Паўночнай Карэі (Чосанман). Нарадзіўся ў 1814 г. у Рэчыцкім павеце (Гомельская вобласць). 200-годдзе з дня нараджэння И.Гошкевича ўключана ў каляндар памятных дат ЮНЕСКА на 2014-2015 гг. 

Міхаіл Клеафас Агінскі

Дыпламат, палітычны дзеяч, удзельнік паўстання пад кіраўніцтвам Касцюшкі, таленавіты кампазітар. Знакаміты паланэз "Развітанне з Радзімай" ён напісаў у радавой сядзібе Агінскіх у Залессі (Гродзенская вобласць). 250-годдзе з дня нараджэння М. К. Агінскага ўключана ў каляндар памятных дат ЮНЕСКА на 2014-2015 гг. 

Хаім Вейцман 

Нарадзіўся ў Беларусі ў вёсцы Моталь (цяпер Іванаўскі раён, Брэсцкая вобласць) у 1874 годзе. Хаім Вейцман

быў выдатным хімікам, чытаў лекцыі ў Швейцарыі і Вялікабрытаніі. Як актыўны сіяніст ён быў абраны першым прэзідэнтам Дзяржавы Ізраіль (1949) і заставаўся на гэтай пасадзе да самай смерці (1952). Андрэй Грамыка Дыпламат, у 1957-1985 гг. міністр замежных спраў СССР. Узначальваў савецкую дэлегацыю на канферэнцыі па стварэнні ААН, распрацоўваў Статут арганізацыі. Нарадзіўся ў 1909 г. у в. Старыя Грамыкі (Веткаўскі раён Гомельскай вобласці). 

Знакамітыя асветнікі Беларусі

Францыск Скарына

Нарадзіўся ў Полацку ў 1486 годзе. Беларускі і ўсходнеславянскі першадрукар. Пераклаў на беларускую мову і выдаў 23 кнігі Бібліі, першую - у 1517 годзе.

Святая Еўфрасіння 

Полацкая князёўна нарадзілася ў XII стагоддзі. Стала манашкай у 12 гадоў і правяла жыццё, дапамагаючы бедным і ладу царквы і манастыры па ўсёй Беларусі. Памерла падчас паломніцтва ў Ерусалім, яе мошчы вернуты ў Беларусь у 1910 годзе. Прылічаная да ліку святых, шануецца як заступніца, нябесная заступніца зямлі беларускай. 

Чэмпіёны з Беларусі

Аляксандр Мядзведзь

Беларускі спартсмен і трэнер (вольная барацьба). Чэмпіён Алімпійскіх гульняў (1964, 1968, 1972), свету (1962, 1963, 1966, 1967, 1969-71).Прызнаны лепшым барцом вольнага стылю ХХ стагоддзя. 

Вольга Корбут

 Легендарная гімнастка заваявала 4 залатыя алімпійскія медалі, тры з іх - на алімпійскіх гульнях у Мюнхене (1972). У 1972 годзе прызнана лепшай спартсменкай свету. 

 Віталь Шчэрба

Беларускі спартсмен (спартыўная гімнастыка). Чэмпіён XXV Алімпійскіх гульняў (1992, Іспанія). Бронзавы прызёр XXVI Алімпійскіх гульняў (1996, ЗША). 14-разовы чэмпіён свету, 10-разовы чэмпіён Еўропы. Пераможца Гульняў добрай волі (1990, ЗША).Чэмпіён Універсіяды (1993, 1995). Лепшы спартсмен свету за 10-годдзе (1991-2000). 

Ігар Макараў

Макараў заваяваў залаты медаль у дзюдо на Алімпійскіх гульнях у Афінах ў 2004 годзе.

 Юлія Несцярэнка

Несцярэнка заваявала залаты медаль у бегу на 100 метраў на Алімпійскіх гульнях у Афінах ў 2004 годзе. 

Максім Мірны

Максім Мірны –самы вядомы тэнісіст Беларусі, які заваяваў серыю міжнародных узнагарод у парным разрадзе і вывеў беларускую зборную на лепшае месца за ўсю яе гісторыю на Кубку Дэвіса.Вікторыя Азаранка Знакамітая беларуская тэнісістка, пераможца найбуйнейшых сусветных турніраў, алімпійская чэмпіёнка. У студзені 2012 года

Вікторыя Азаранка

Упершыню ў кар'еры ўзначаліла рэйтынг Жаночай тэніснай асацыяцыі (WTA). На Алімпіядзе-2012 у Лондане заваявала золата ў міксце (у пары з Максімам Мірным) і бронзу ў адзіночным разрадзе.

Дар'я Домрачава

Трохразовая чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў у Сочы (2014) у гонцы пераследу, идивидуальной гонцы на 15 км, мас-старце (12,5 км), бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў у Ванкуверы (2010) у індывідуальнай гонцы на 15 км. Па версіі прэміі Biathlon Award беларуская спартсменка названа лепшай біятланісткай 2010 года. 

Аляксей Грышын

Фрыстайліст, які прынёс Беларусі першае ў гісторыі незалежнай дзяржавы золата зімовых Алімпійскіх гульняў (Ванкувер-2010), бронзавы прызёр Алімпіяды ў Солт-Лэйк-Сіці (2002). Сяргей Мартынаў "Кароль малакалібернай вінтоўкі", алімпійскі чэмпіён Лондана-2012, двухразовы бронзавы прызёр Алімпіяд у Сіднэі і Афінах, рэкардсмен свету: 600 ачкоў з 600 магчымых у стральбе лежачы з малакалібернай вінтоўкі. 

Руслан Салей

Адзін з лепшых гульцоў у гісторыі беларускага хакея, капітан нацыянальнай зборнай. Руслан Салей першым з айчынных майстроў клюшкі дайшоў да фіналу Кубка Стэнлі.

свернуть

Кніжны куток

Кніжны куток створаны з мэтай азнаёміць бацькоў і

дзетак з багаццем беларускамоўнай дзіцячай

літаратуры. 

 

На дадзенай старонцы вы зможаце знайсці і прачытаць патрэбныя і цікавыя вам казкі, вершы, песні, загадкі, лічылкі і многае іншае на беларускай мове. 

 Беларускія народныя казкі   dzietki.org

 Казкі іншых народау   dzietki.org

 Аутарскія казкі   dzietki.org

 Вершаваныя казкі   dzietki.org

 Вершы   dzietki.org

 Апавяданні   dzietki.org

 Песенкі   dzietki.org

 Загадкі  dzietki.org

 Лічылкі і забаулянкі  dzietki.org

 Традыцыі   dzietki.org

 Ілюстраваныя творы   dzietki.org

 Нашая энцыклапедыя dzietki.org

свернуть

Кансультацыя "Размауляем па-беларуску"

Навучаемся размауляць па-беларуску!!!

Адна з мэт дашкольнай адукацыі, гэта фарміраванне ўстойлівай цікавасці і станоўчых адносін да беларускай мовы, жадання авалодаць ёю. садзейнічае не толькі ўзбагачэнню мовы дзяцей дашкольнага ўзросту, але і развівае іх пазнавальныя і інтэлектуальныя магчымасці, пашырае веды пра беларускую культуру.

У дашкольных установах педагогі рэалізуюць задачы раздзела “Развіццё маўлення” вучэбнай праграмы дашкольнай адукацыі зацвержанай Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь.

Кожны тыдзень праходзяць заняткі, святы, гульні, віктарыны і іншыя мерапрыемствы на роднай мове, што садзейнічае фарміраванню ў выхаванцаў цікавасці і станоўчых адносін да роднай мовы, краіны, вытокаў культуры беларускага народа.

 Паважаныя бацькі! Працэс навучання беларускай мове праводзіцца паэтапна, пачынаючы з малодшага дашкольнага ўзросту. У гэтым навучальным  2021/2022 годдзе выхавальнікі дашкольнай адукацыі будуць развіваць у дзяцей першапачатковыя навыкі разумення мовы, уменні паўтараць за педработнікамі і самастойна ўзнаўляць узоры беларускага маўлення (правільнае прагаворванне слоў, паўтарэнне і завучванне кароткіх вершаў, песенак, лічылак і г.д.)

     Згодна гадавому планаванню на 2021/2022 год, выхавацелі і педработнікі плануюць  падабраць і аформіць , “Дзіцячы альбом” па наступных тэмах: “Знакамітыя землякі”, “Расліны Беларусі”, “Хатнія і дзікія жывёлы Беларусі”, “Прамысловасць горада Брэста”, “Мая маленькая Радзіма”, “Спартыўныя аб’екты горада Брэста” і іншыя. Кожны квартал  ва ўстанове дашкольнай адукацыі запланавыны тыдні беларускай мовы, прысвечаныя фальклорным святам.

     14 – по 19 кастрычніка 2021 года -  “Восеньскія святы”

(Дзень Маці – 14 кастрычніка, Пакровы)

     1 – 8 студзеня 2021 года – “Зімовыя святы” (Новы год, Раство Хрыстова, Калады)

          25 – 30 сакавіка 2022 года – “Вясновыя святы” (Гуканне вясны)

На навучальны год запланавана таксама абставляваць куткі кнігі ў групах, дзе будуць для выхаванцаў прапанавацца кнігі розных жанраў на беларускай мове, партрэты  беларускіх пісьменнікаў і мастакоў.

У лютым 2022 г. запланаваны конкурс чытачоў сярод выхаванцаў старэйшых груп  “Люблю мой край, старонку гэту…”

Штогод мы выпісваем дзічячыя часопісы “Вясёлка і “Буся” для дзяцей дашкольнага ўзросту. У часопісу “Вясёлка” змяшчаюцца  казкі і вершы сучасных пісьменнікаў, а таксама вучняў школ розных гарадоў і вёсак Беларусі, розныя цікавыя коміксы і казкі.  А часопіс “Буся” – гэта – чытанка – маляванка для дашкольнікаў. Часопіс змяшчае казкі, вершы, загадкі, аповесці, размалёўкі, маляванкі. Прапануем і Вам, паважаныя бацькі, аформіць падпіску на гэтыя добрыя, цікавыя часопісы.

Изображение

     Найбольшая праца па навучанню дзяцей белрарускай мове праводзіцца ў старэйшых групах. На занятках з выхаванцамі актыўна выкарыстоўваецца наглядны матэрыял з серый “Свет дзяцінства”, “Старонкі роднай зямлі”.

         На працягу года педагагічныя работнікі будуць цесна ўзаемадзейнічаць і з Вамі, паважаныя бацькі. Плануецца інфармацыйна – тлумачальная работа (акцыя “Чытаем па – беларуску”, кніжныя выставы “Дзень добры, кніжка беларуская”)

     Мы ўпэўнены, што фарміраванне асноў нацыянальнай самасвядомасці ў дзяцей, далучэнне іх да роднай мовы ў  сумеснай працы ўстановы дашкольнай адукацыі і сям’і дадуць станоўчыя вынікі.

Часцей за ўсе бывае так, дзіця ідзе ў першы клас, а не толькі не ведае беларускай мовы, але, нават, ніколі і не чула яе меладычнасці і чысціні. Бацькі з жахам садзяцца з сынам, або з дачкой рабіць дамашнюю работу па-беларускай мове і адчуваюць, што ахапіць неахопнае адразу не атрымліваецца. Згублены нейкі перыяд часу, калі можна было далучаць дзіця да роднай мовы яшчэ з маленства. Што рабіць? Плаціць грошы рэпетытарам, альбо ёсць іншы варыянт рашэння праблемы? Прапануем маладым бацькам некалькі парад паступовага знаёмства дзяцей дашкольнага ўзросту з роднай мовай.

         Па-першае, калі ваша дзіця наведвае дашкольную установу, то вы павінны ведаць, што існуюць заняткі на беларускай мове ў групах сярэдняга і старэйшага ўзросту. На іх рэалізуюцца задачы раздзела “Развіццё маўлення” вучэбнай праграммы дашкольнай адукацыі. Рашэннем педагагічнага калектыву назначаецца адзіны дзень маўлення па-беларуску, калі з раніцы і да вечара дзеці чуюць беларускую мову ў садку і самі спрабуюць на ёй размаўляць.  Акрамя таго, праводзяцца фальклорныя святы, напрыклад “Дажынкі”, “Свята ураджаю”, “Калядкі”, “Сустракаем вясну” і іншыя, на якіх дашкольнікаў знаёмяць з культурай беларускага народу, яго мовай, традыцыямі, абрадамі, рамёсламі. На гэтыя святы заўсёды запрашаюцца бацькі. Вось вам і першая ступень адукацыі маленькіх беларусаў.

         А далей бацькам трэба развіваць дзіця самастойна ў сям’і. З чаго пачаць? Пачніце з калыханак, чытання кніжак-малютак, прывітання на роднай мове.

Затым звярніцеся да збораў ў садок у гульневай форме. “А давай апранацца па-беларуску!” – прапануйце малышу. І называйце яго адзенне: шкарпэткі, насоўка, кішэнька, каўнерык, гузікі, боцікі і г.д. Праз некалькі дзён ваша дзіця без памылак будзе знаходзіць адпаведную рэч, а потым і само назаве яе па-беларуску.

         На кухне хай маці пазаве дачушку гатаваць ежу па-беларуску. Назвы садавіны, гародніны, электрапрыбораў дзеці запомняць хутка і з задавальненнем будуць ужываць іх у размове з іншымі людзьмі. Тым часам тата, займаючыся рамонтам кватэры, разам з сынам разбіраюцца, якія патрэбны цвікі, гаечныя ключы, дошкі, шпалеры і іншае.

         Ідучы па вуліцы з маленькім грамадзянінам Беларусі, раскажыце яму аб памятніках архітэктуры вашага гораду, назавіце па-беларуску назвы крамаў, транспарту, дрэвы ў парку, хатніх і дзікіх жывёл. Не трэба навязваць малышу размову, калі ён змарыўся, хоча адпачыць або пагуляць. Рухайцеся паступова, але ўпарта і тады, калі ваша дзіця пойдзе у школу, вы убычыце, што нездарма бавілі  з ім час, далучаючы яго да роднай мовы.

         Лічыце, гэта займае шмат часу, ці патрабуе дадатковых ведаў? Не? Тады, не адкладаючы, бярэмся за работу і добрых вам з дзіцем гульняў па-беларуску.

свернуть

Кансультацыя для выхавальнікаў дашкольнай адукацыі “Асэнсаванне дзецьмі дашкольнага узросту нацыянальных і агульначалавечых каштоунасцей"

І ты яе  запомні імя,

Як неба, сонца і зару:

Твая зямля, твая Радзіма

Названа светла – Бе-ла-русь.

Ю.Свірка

Асэнсаванне дзецьмі  дашкольнага узросту нацыянальных і агульначалавечых каштоунасцей, паважлівае станауленне да культурна-гістарычнай спадчыны, дзейсны удзел у яе захаванні выступаюць як вызначальныя задачы патрыятычнага выхавання.Знаёмства з роднай краінай, яе дзяржаунымі і нацыянальнымі сімваламі фарміруе нацыянальную самасвядомасць, спрыяе сацыялізацыі выхаванцау. Пачуцці любові да роднага краю і гонару за яго выхоуваюцца у ждяцей, калі яны спасцігаюць яго мінулае і сучаснасць, знаёмяцца са славутымі імёнамі Бацькаушчыны.

Асноунай формай патрыятычнага выхавання дзяцей 5-7 гадовага узроста выступаюць інтаграваныя заняткі. Цесная сувязь метадау вырашэння праграмных задач і узаемаузбагачэнне зместу заняткау па патрыятычным выхаванні  дае падставу інтаграваць такія адукацыйныя вобласці, як “Дзіця і грамадсва” і “Развіцце маулення і культура мауленчых зносін”. Засваенне культуралагічнага і краязнаучага зместу стварае аптымальныя магчымасці для інтаграванага вырашэння пазнавальна-мауленчых задач вучэбнай праграмы дашкольнай адукацыі. Выхавальнік дашкольнай адукацыі  мае права самастойна выбіраць і будаваць змест заняткау у адпаведнасці з індывідуальна-дыфференцыраванным падыходам. У працэссе заняткау выхаванцы спасцігаюць новы сэнс, набываюць пэуны сацыяльны вопыт, у іх узбагачаецца слоунікавы запас, развіваецца звязнае мауленне.

Работа, распачатая у час заняткау, працягваецца у працэссе сітуацыі зносін – спецыяльна праектаванай педагагічным работнікам часткі адукацыйнага працэссу, якая накіравана на практыкаванне дзяцей у засваенні праграмнага матэрыялу па пэунай тэме у нерэглантаванай дзейнасці. Сітуацыя зносін прадугледжвае свабодную арганізацыю дзяцей і плануецца у раздзеле “Зносіны” плана адукацыйнай дзейнасці.

БЕЛАРУСЬ - МАЯ КРАІНА

ІНТЭГРАВАНЫЯ ЗАНЯТКІ ПА АДУКАЦЫЙНЫХ АБЛАСЦЯХ «ДЗІЦЯ I ГРАМАДСТВА» I «РАЗВІЦЦЁ МАЎЛЕННЯ I КУЛЬТУРА МАЎЛЕНЧЫХ ЗНОСІН»

ДЛЯ ДЗЯЦЕЙ СТАРШАЙ ГРУПЫ (5-6 гадоў)

 

Праграмныя задачы: фарміраваць у дзя- цей уяўленні пра геаграфічнае размяшчэнне Рэспублікі Беларусь; замацоўваць уменне канструяваць граматычна правільнае выказ- ванне; узбагачаць слоўнік на аснове паглы- блення ведаў пра прадметы і з'явы наваколля; развіваць памяць; выхоўваць пачуцці любові да роднага краю і гонару за яго.

Матэрыял і абсталяванне: фізічная карта Рэспублікі Беларусь, палітычная карта свету, сілуэты звяроў (мыш, зубр, ліса, воўк, мя- дзведзь), ліст клёна, мяч.

Ход заняткаў

Выхавальнік дашкольнай адукацыі (В.д.а.).

Паслухайце верш «Цудоўная краі- на» Васіля Жуковіча і здагадайцеся, пра якую краіну ў ім ідзе размова.

На свеце існуе такая краіна,

Дзе хвоі ажно дастаюць аблачыны,

Дзе рэкі, азёры ў суседстве з лясамі,

Напоўненымі салаўёў галасамі.

У гэтай краіне ўзгоркі, раўніны

Ўлетку накрыты густой зелянінай;

Ляночак цвіце з небам сінім у згодзе.

Тут песні і казкі з легендамі ходзяць.

У гэтай краіне ля хатаў буслянкі,

А ў хатах пяшчотна гучаць калыханкі.

Ці ведаеце вы, што гэта за краіна? (Адказы дзяцей.)

Радзімаю нашай край гэты завецца. Хай нашай Радзіме шчасліва жывецца!

Наша радзіма —... (Беларусь). На вашу дум- ку, чаму нашу краіну так называюць? (Адказы дзяцей.) Гавораць, што краіна атрымала такую назву ад белага колеру льняной вопраткі, ад светлых валасоў і вачэй яе жыхароў, белых буслоў, якіх шмат у Беларусі. Вось як аб гэ- тым распавядае паэт Уладзімір Скарынкін:

Беларусь мая! Чыстая мая! Родная мая!

Белыя гоні бульбы, белыя косы дзяўчат.

Воблакаў белых над Бугам вечны парад.

Белых грыбоў кашолкі, белыя плечы бяроз,

Белыя россыпы золкіх чыстых світальных рос.

Белых туманаў плыні, белыя вершы буслоў.

Ціхая завадзь Бялыніч, рык белавежскіх зуброў.

Вейкі рамонкаў белых, белыя грывы завей.

Чыстыя душы смелых, простых тваіх людзей.

Увогуле, белы колер — гэта сімвал сва- боднага жыцця. Белая — значыць свабодная, вольная. Наша Беларусь — краіна... (свабод- ная, вольная). Як называюцца людзі, што жывуць у Беларусі? (Беларусы.) Пра хлоп- чыка гавораць... (беларус), а пра дзяўчынку... (беларуска).

1-я дзяўчынка.

Твар румяненькі,

Белая хустачка. Я ўжо ведаю,

Я - беларусачка! Іхачу

Так, як тата і мама,

Родны край свой любіць Я таксама!

  1. Бадак
    1. ы          хлопчык.

Я - беларус маленькі

3 блакітнымі вачыма.

Хачу і я, каб лепей Жыла мая Радзіма.

М. Маляўка В.д.а. Родная мова беларусаў — ... (бела- руская).

  1. і  хлопчык.

Я нарадзіўся беларусам,

Беларусам буду жыць!

Мову родную вучуся

Шанаваць, цаніць, любіць!

  1. Швед

В.д.а. Поле ці лес, рэчка ці возера, вёска, маленькі пасёлак ці горад — гэта нашы род- ныя... (беларускія) мясціны.2-я дзяўчынка.

Куточак зямлі, дзе бярозкі шумяць,

Дзе ясныя зоркі ў азёры глядзяць,

Дзе клёкат бусліны нам песняй гучыць,

Куточак зямлі, як цябе не любіць!

Мы лёсам адзіным з табою жывём,

Ласкава цябе Беларуссю завём.

Я. Жабко

В.д.а. Беларусь — наша Бацькаўшчына. Што такое Бацькаўшчына? (Адказы дзяцей.) А вось як на гэта пытанне адказаў паэт Пімен Панчанка: Што такое Бацькаўшчына? Знаеш?

Гэта рэчка, сцежачка лясная,

Гэта ў лузе залатая пчолка,

А ў вачах тваіх — вясёлка.

Бацькаўшчына — гэта дом твой, Школа,

Гэта песні, што звіняць наўкола, йта сам ты,

Гэта тата твой і мама. I сябры твае таксама.

Мы тут нарадзіліся, жывём, тут жывуць нашы бацькі, дзяды, жылі нашы продкі. Беларусы якія людзі? (Адказы дзяцей.) Сапраўды, беларусы — працавітыя, гасцінныя, спагадлівыя, шчодрыя, гатовыя заўсёды прыйсці на дапамогу, вельмі добрыя і шчырыя.

Фізкультмінутка

Добры дзень, сонейка залаценькае! (Выцягваюць рукіўперад, некалькі разоў разво- дзяць пальцы.)

Добры дзень, сонейка міленькае! (Уздымаюць рукіўверх.)

Добры дзень, неба блакітнае! (Падскокваюць намесцы.) Добры дзень, ветрык павольны! (Паварочваюцца вакол сябе ўлева, потым — управа.)

Добры дзень, дрэвы і кветкі!

(Нахіляюцца ўперад.)

Добры дзень, бары і палеткі!

(Нахіляюццаў бакі.)

Добры дзень, дарагія сябры!

(Крочаць намесцы, пляскаюцьу далоні.)

Дзецям дэманструюць палітычную карту свету, паказваюць, дзе на ёй знаходзіцца Бела- русь, адзначаюць, што яна займае невялікую тэрыторыю.

Гульнявое практыкаванне «Беларусь на карце»

Дзецям прапануюць паглядзець на сілуэты звяроў (мыш, зубр, ліса, мядзведзь, воўк), на- зваць іх, потым звярнуць увагу на фізічную карту Рэспублікі Беларусь і вызначыць, на які сілуэт падобны яе контур.

В.д.а. Беларускі пісьменнік Васіль Вітка лічыць, што Беларусь выглядае на карце, як зялёны лісток. Паслухайце, як ён расказаў пра гэта ў сваім вершы: На карце вялікага свету Яна — як зялёны лісток, Адвечная калыханка, Душы запаветны куток.

Ці згодны вы з пісьменнікам? Чаму? На лісток якога дрэва падобныя абрысы

Беларусі? (Адказы дзяцей.) Правільна, на лісток клёна.

У нашай краіне жывуць не толькі белару- сы, але і людзі іншых нацыянальнасцей. Пра нашу краіну кажуць — шматнацыянальная. Побач з беларусамі тут жывуць рускія, палякі, украінцы, літоўцы, яўрэі, татары... Наша На- сця — руская, Алег — украінец. (Педагагічны работнік называе імёны дзяцей групы і іх нацыянальнасці.) Але мы ўсе — сябры.

Выхавальнік дашкольнай адукацыі знаёміць дзяцей з вершам, у адпаведных месцах робіць паўзу, а дзеці дадаюць слова «беларусы».

Есць такі народ працавіты, Вельмі шчыры I самавіты —... (беларусы).

Ёсць такі  Народ памяркоўны I прыветлівы,  I тактоўны — ... (беларусы).

Ёсць такі Народ гераічны, А на выгляд  Сціплы і звычны —... (беларусы).

Ёсць такі Народ неўміручы, Неадольны,  Вечна жывучы —... (беларусы).

А. Дзеружынскі

В.д.а. Давайце пералічым якасці, уласцівыя беларусам.

Гульня «Якасці беларусаў»

Дзеці становяцца кругам, выхавальнік дашкольнай адукацыі кідае кожнаму па чар- зе мяч і прапануе назваць якасці, уласцівыя беларусам, адказаўшы на пытанне «Беларусы якія?». (Працавітыя, шчырыя, самавітыя, памяркоўныя, тактоўныя, прыветлівыя, до- брыя, сціплыя, добразычлівыя, сардэчныя, гасцінныя і г.д.) В.д.а.

Радзіма ў нас бязмежная, Спякотная і снежная. Радзіма ў нас лагодная, Нібы матуля родная. А самае галоўнае: Усе ёй дзеці роўныя.

А. Вольскі

Рэфлексія

Дзецям прапануюць прадоўжыць выказванні:

  • Сёння мы даведаліся, што...

Мы любім сваю родную Беларусь, таму што...

свернуть
Меню раздела